DADDY LONG LEGS

Rüzgar Bizi Götürücek//Abbas Kiyarüstemi

Ayse Matay — Mon, 31 Jan 2011 08:48:00 +0000

Geçen haftasonu yapabildiğim yegane şey güzel bir film izlemekti. Abbas Kiyarüstemi‘den 1999 yapımı “Rüzgar Bizi Götürecek”. Bilmeyenlere, yakın zamanda baş rolünde Juliette Binoche’un oynadığı “Aslı Gibidir” filminin yönetmeni olarak anımsatabilirim. Ama “Aslı Gibidir” filmini baz alarak yönetmen hakkında bir kanıya varmamak gerekir. O yüzden şimdilik bu filmini unutalım ve yönetmenin sinemasıyla tanışmak için güzel bir filmi olan “Rüzgar Bizi Götürecek” ile devam edelim…

“Rüzgar Bizi Götürecek” az diyaloglu, yalın, bazen rutine saran ancak yine de su gibi akan bir film… Film İran’ın kuzeyinde bir köy olan Siyahdere’de geçiyor.Köyün tatlı çocuğu Ferzad’la başlayan daha o ilk sahnelerde içiniz ısınmaya başlıyor. Kısaca hikaye, ölüm döşeğinde olan yaşlı bir kadının cenazesini filme çekmek için gelen Behzad ve ekibinin köy halkı ile tanışmasıdır. Yaşlı kadın bir türlü ölmez ve bu sırada Behzad, Ferzad ile yakınlaşır ve köy hayatı ile ilgili kendisine şaşırtıcı gelen bir çok şeyi gözlemler. Bu unsurlardan birisi de kadınların ne kadar GÜÇLÜ olduğudur…Yönetmen bunu çok küçük detaylarla, kısacık diyaloglarla,bazen de oldukça durağan sahnelerle anlatıyor. Belki de haleti ruhiye itibariyle filmde beni en çok çarpan gerçek buydu: GÜÇLÜ kadınlar…Sesi çıkan kadınlar…Bir de Ferzad’ın dürüstlüğü, yalınlığı ve naifliği etkiledi beni çok…Onun güzelim, kirlenmemiş, bulanmamış çocuk aklı…

Filmin isim analığını yapan şiir de, 1935-1967 yılları arasında yaşamış, İran’ın hüzünlü ve çok değerli kadın şairlerinden Füruğ Ferruhzad‘a ait. O da GÜÇLÜ bir kadın. Kiyarüstemi’nin filmin adını bu ortak kavram çerçevesinde seçtiğini tahmin etmek olası…

Velhasıl, hem bu filmi izleyin hem de bir Ferruhzad şiiri okuyun derim;

Rüzgar Bizi Götürecek

Dar gecemde ne yazık
Rüzgar yapraklarla buluşuyor
Dar gecemde
Çöküşün ızdırabı yaşanıyor
Dinle!
Karanlığın esintisini duyuyor musun?
Ben bu mutluluğa yabancıyım
Ben umutsuzluğuma tutkunum
Dinle!
Karanlığın esintisini duyuyor musun?
Gecede bir şeyler geçiyor
ay, kıpkırmızı perişan
yas tutmuş bulutlar
çökmekte olan bu damın üzerinde
sanki yağmur anını bekliyorlar
sadece bir an ve sonra hiç.

şu pencerenin arkasında gece titriyor
ve yeryüzü dönmekten vazgeçiyor
şu pencerenin arkasında
bilinmeyen bir şey
bizi merak ediyor, beni ve seni

ey yeşil!
baştan aşağı yeşil!
aşık ellerime bırak ellerini
yakıcı anılar gibi
ve dudaklarını
varlığın sıcak duygusu gibi
aşık dudaklarımın okşayışına bırak
rüzgar bizi alıp götürecek
rüzgar bizi alıp götürecek

Fotoğrafçı: Dennis Stock

Yükseltin Tavan Kirişini Ustalar//J.D.Salinger

Ayse Matay — Sat, 29 Jan 2011 11:49:00 +0000

>
…”Biberon sobanın üstünde, annem söylemişti”dedim.

“Biraz önce verdim” dedi Seymour.”Aç değil” Karanlıkta kitaplığa gitti ve el fenerini yavaşça raflarda gezdirdi. Kalktım, yatağın içinde oturdum.”N’apcaksın?”diye sordum.
“Ona belki bir şeyler okurum, diye düşündüm” dedi Seymour ve bir kitap çekti. “Daha on aylık tanrı aşkına!” dedim.Seymour “Biliyorum”dedi”Onların da kulakları var. İşitebilirler”

O gece, el feneri ışığında, Seymour Franny’e en sevdiği masallardan birini, bir Tao masalını okudu.Franny, Seymour’un bu masalı kendisine okuyuşunu hatırladığına hep yemin etti.

…Chin derebeyi Mu, Po Lo’ya dedi ki:”Yaşın iyice ilerledi artık.Ailende senin yerine atlara bakabilecek biri var mı?” Po Lo yanıtladı: “İyi bir at şöyle bir bakınca görünüşünden anlaşılır. Ama çok üstün bir at – toz kaldırmayan, iz bırakmayan cinsten – yitiveren, kaçıveren bir şeydir, hava gibidir, ele geçmez. Oğullarımın yetenekleri pek o kadar gelişmiş sayılmaz. İyi bir atı ilk bakışta anlarlar ama üstün bir at için pek bir şey söyleyemezler. Bir arkadaşım var, adı Chiu-fang Kao, odun ve sebze satar, at konusunda benden hiç de aşağı kalmaz.Onunla bir görüşseniz.”

Derebeyi Mu, Kao ile görüştü ve ardından onu bir savaş atı aramaya yolladı. Kao üç ay sonra geri döndü ve bir at bulduğunu bildirdi.”Şu anda Shach’iu’da” dedi. Derebeyi, “Peki nasıl bir at bu?”diye sorunca “Ha” dedi Kao “boz bir kısrak”. Ama biri atı almaya gidince hayvanın kömür kadar kara bir aygır olduğu anlaşıldı! Duruma çok içerleyen Derebeyi, Po Lo’yu çağırttı.”Şu senin arkadaşın” dedi,”bir at arasın diye görev verdik; gördün mü ne yaptığını? Bir hayvanın rengini, cinsini ayırt edemedikten sonra bu adam attan ne anlar?” Po lo tatmin olmuş halde soluğunu alıp bıraktı. “O mertebeye varmış mı gerçekten? Aah, öyleyse benim gibi bin at ustası eder o. Ben onunla kıyaslanamam artık. Kao’nun göz önünde tuttuğu şey ruhsal mekanizmadır. Özü yakalayabilmek için basit ayrıntıları boşverir.İç niteliklerle uğraştığından dıştakileri göremez. NEYİ GÖRMEK İSTİYORSA, ONU GÖRMEYE ÇALIŞIR; GÖRÜLMESİ GEREKMEYENLERE BAKMAZ. Nasıl da at seçermiş bu Kao! Demek ki, atlardan çok daha iyi bir şeyleri değerlendirme gücüne sahip”

At geldiğinde, gerçekten de üstün bir hayvan olduğu anlaşıldı…

Fotoğrafçı: David Hurn

Havada Bulut//Sait Faik Abasıyanık

Ayse Matay — Thu, 27 Jan 2011 11:15:00 +0000

>
Ben küçükken bir gün eve su lazım oldu. Annem bana kovayı verdi, çeşmeye gittim. Dolapdere’deki çeşmeye.Hani biliyorsun ya? Çeşme başı kalabalıktı…

…Sonra sıra bana geldi.Ben de kovama suyu doldurdum. Kovayı yere bırakmış, şimdi büsbütün kavgayı azıtmış kadınları dinlemeye hazırlanırken bir aralık kovamın içine baktım ki,”Aman yarabbi!” Suyun içinde beyaz bir bulut yüzmüyor mu? Ne sevindim Ahmet bilemezsin..Ne sevindim!Ne sevindim! Deliler gibi oldum. Çocukluk değil mi? Kovayı koşa koşa eve götürüyordum, koşa koşa “Mama,mama” diye haykırıyordum..

Karşımızdaki kömürcü Hristo, siyah sürmeli kırmızı gözleriyle sokağa fırladı.Dokuz yaşındaki çocuk bacaklarıma bakarak söylendi:

“Ne oldu, kara kız ne oldu?”

“Sen karışma dedim hiçbir şey olmadı.Sana ne?

Bu herifi sevmezdim.Sonra pişman oldum.Ona da hazinemden bahsetmesem bir şeyler kaybedecek gibiydim.

“Götürüyorum,havadaki bulutu kovama doldurdum.Götürüyorum”

Kömürcü Hristo evvella bir şey anlamadı.Şaşkın şaşkın bu sefer yüzüme baktı.

“Ne bulutu kızım?”

“Bayağı bulut..Yusyuvarlak, bembeyaz bir bulut..”

Şimdi anlamıştı artık.Çocukluk geçirmeyen var mı? Kim bilir, belki o da bir gün kova ile evine bir güneş götürmüştü:

“Sizin evden içeriye o bulut girmeyecek”

“Vaaay” dedim “ya!sen görürsün bak”

“Mama, mama!”

Bulut suda sallanıyordu ama hala oradaydı. Görüyordum onu. Klübeden içeriye deli gibi girdim. anam, çamaşır teknesinden ellerini çıkarıp şaşkın şaşkın bana baktı. Ben klübemizin tek odasının ortasına iki elimle sıkı sıkı kavradığım kovayı bıraktım:

“Bulut anam” dedim “bulut”

Annem aptallaşmıstı:”Hani nerede?”

Eğilip ikimiz de kovaya baktık…Tavanın is bağlamış saclarından su simsiyah kesilmişti.Saatlerce beni susturamadılar…

….

Bulutu evine götüremediğine hala üzülür mü Yorgiyam diye yüzüne bakardım. Evet, hala üzülürdü.Ah kapının önünde şık, bey çocukları geceleri sana ıslık çalmasalar, yanaklarından öpmeseler seni, kovama koysam da evime bulut gibi götürsem…

Fotoğrafçı: Sally Mann

Of Mice and Men // John Steinbeck

Ayse Matay — Mon, 10 Jan 2011 08:13:00 +0000

George: “O.K Someday – we’re gonna get the jack together and we’re gonna have a little house and a couple of acres an’a cow and some pigs and..”

“An’ live off the fatta the lan” Lennie shouted “An’ have rabbits. Go on George! Tell about what we’re gonna have in the garden and the rabbits in the cages and about the rain in the winter and the stove and how thick the cream is on the milk like you can hardly cut it.Tell about that George”

“Why’n't you do it yourself? You know all of it”

“No..you tell it. It ain’t the same if I tell it. Go on… George.How I get to tend the rabbits”

“Well” said George. “We’ll have a big vegetable patch and a rabbit hutch and chickens. And when it rains in the winter, we’ll just say the hell with goin’ to work and we’ll build up a fire in the stove and set around it an’ listen to the rain comin’ down of the roof – Nuts!”

Fotoğraf: Ayşe Matay (Prag 2009)

Nerede ve Ne için Yaşadım // Henry David Thoreau

Ayse Matay — Thu, 23 Dec 2010 08:33:00 +0000

Bizi en derin uykumuzda bile terk etmeyecek şafağa dair tükenmeyen bir umutla, mekanik aletler olmadan, kendi kendimizi yeniden uyandırmayı ve uyanık tutmayı öğrenmeliyiz…
İnsanın, yaşamını bilinçli bir çabayla yüceltme konusundaki tartışmasız yeteneğinden daha umut verici bir durum yoktur. Güzel, resmi boyayabilmek ya da heykeller yontabilmek ve böylece birkaç nesneyi güzelleştirebilmek de bir şeydir.
Ancak, tam da içinde yaşadığımız ortamı ve atmosferi boyayıp yontabilmek, tinsel açıdan yapabileceğimiz çok daha güzel bir eylemdir. Günün kalitesini arttırabilmek ise, işte bu sanatların en yücesidir. . Her insan ayrıntıları önemseyerek, en üstün ve hassas saatinin beklentisini karşılayarak yaşamını değerli kılmakla görevlidir…

Ormana gittim çünkü bilerek yaşamak istedim…Yaşamın yalnızca asıl gerçeklerine yönelmek ve öğretmiş olduğu şeyleri öğrenip öğrenemediğimi görmek için ve bir de ölüm kapımı çaldığında, aslında hiç yaşamamış olduğumu düşünmemek için gittim ormana… Yaşamak öyle değerli ki, ne yaşamın kendisi olmayanı yaşamayı, ne de gerçekten gerekmediği sürece vazgeçmeyi istedim…

Anlamlı ve yürekten yaşamak ve yaşamın tüm özünü içime çekmek, yaşama dair olmayan her şeyi hallaç pamuğu gibi atarak bir spartalı gibi, azimli ve güçlü yaşamak, bir tırpanla otları biçerek genişçe patika açmak, yaşamı bir köşeye sıkıştırarak en küçük terimlerine sadeleştirmekti isteğim…
Eğer yaşam alçak olduğunu kanıtlarsa, onun gerçek rezilliğinin içinde debelenmenin bir anlamı olmadığı için , değersizliğini bütün dünyaya açıklamak; yok eğer yüceliğini kanıtlarsa o zaman bunu deneyimlerle öğrenmek ve sonraki yolculuğumda dosdoğru bir şekilde hesabını verebilmekti amacım..Çünkü çoğu insanın yaşamın şeytani mi yoksa ilahi mi olduğu hakkında tuhaf bir kuşkunun içinde olduğunu ve biraz da aceleyle insanın bu dünyadaki asıl amacının “tanrıyı yüceltmek ve sonsuza dek sevmek” olduğu sonucuna vardıklarını görmekteyim.

Efsane, uzun zaman önce insana döndüğümüzü anlatsa da bize , hala alçakça yaşıyoruz karıncalar gibi , turnalarla savaşıyoruz pigmeler gibi…Hata üstüne hata, yama üstüne yama yapıyoruz ve elde ettiğimiz en iyi şey, gereksiz ve aslında kaçınılabilir yoksulluk oluyor…Yaşamımız ayrıntılarla boğuşmaktan çarçur oluyor.

Dürüst bir adam hesap yapmak için iki elinin parmaklarından fazlasına gereksinim duymaz, ya da olağanüstü hallerde on ayak parmağını da ekleyebilir, geri kalan her şey fazlalık…yalınlık, yalınlık, yalınlık…diyorum ki, bırakın işleriniz yüz ya da bin değil, iki ya da üç olsun, bir milyonu saymak yerine yarım düzineyi sayın ve hesaplarınızı parmak uçlarınızda tutun…insan, puslu havalar ve fırtınaları ve akarkumları ve binbir çeşit başka tehlikeleri içeren uygar yaşamın bu çalkantılı denizinin ortasında hayatta kalmak zorundadır…
Akarkuma saplanarak dibe batmamak ve rotasını hesaplayarak limana ulaşmak için gerçekten çok iyi bir hesap uzmanı olmalıdır…
yalınlaştır, yalınlaştır, yalınlaştır…

Fotoğraf: Ayşe Matay (Edirne)

>Little Birds// Simon Van Booy

Ayse Matay — Fri, 10 Dec 2010 11:43:00 +0000

…those words are like little birds that follow him around and sing in his ear…

Fotoğraf: Ayşe Matay(New York 2010)

Dancing Sailor // Georg Mirskij Oddner

Ayse Matay — Wed, 08 Dec 2010 12:27:00 +0000

Georg Mirskij Oddner’i yeni tanıdım.

İsveç’in en önemli fotoğrafçılarından birisi. İsveç zaten fotoğrafçı anlamında bir cennet adeta.

Hayretler içinde kalıyorum çoğu zaman elimi attığım en duygulu fotoğrafların çoğunlukla İsveç’li sanatçılara ait olmasına.

Bugün bütün gün sadece bu fotoğrafa bakabilirim…

Siyah-Beyaz’ı seviyorum, grenlerini seviyorum, dinginliğini, sakin ama tutkulu duruşunu seviyorum…

Sadece bu iki rengin arasında böylesine güçlü ve doğal bir görsel uyum; anlamsal ve hissel olarak böylesi bir tezat olabilir diye düşünüyorum…

Bir arada bu kadar harika durmayı nasıl becerebildiklerine hayranlıkla bakıyorum, her defasında…

Netsizliğini çok seviyorum…

Hayatımdaysa hep netlik arıyorum, kendi fotoğraflarımı bile net tercih etmezken!

Çelişki işte.

Hatta bazen en süprizli fotoğraflarımı daha çok seviyorum.

Net çekmeyi denedikçe beceremiyorum, bu direnen beklentinin hayal kırıklığını yaşayacağıma; doğallığının tadını çıkartmayı biliyorum…

Bunu hayatımın akışında neden yapamadığımı ise bilmiyorum.

Pekala, ne diyordum

Ben bugün Oddner’i keşfe çıkıyorum…

Fotoğrafçı: Georg Mirskij Oddner – Kiev 1955

Trapez//Can Dündar

Ayse Matay — Mon, 06 Dec 2010 07:41:00 +0000

>
En fenası köprüde kalmaktır

Geridekiler bir ümitle yaşar belki…

Ötedekiler bir hasretle…

İlki gidebilme hırsıyla, ikinciler dönebilme aşkıyla…

Ya köprüdekiler?

Onlar araftadır

Bir ayakları maziye gider, öbürü istikbale…

Gitmek cesarettir, kalmak esaret…

Asılır köprüye araftaki…

Uzaktan bakanlar için ışıklı bir askı olsa da, üstündeki için tehlikeli bir trapez ipidir köprü…

Karşıya tutunamazsan bomboş ellerle dönersin geriye…

Ve döndüğün yer, bambaşka görünür sana…Eli boş geri döndüğünde

Fotoğraf: Ayşe Matay (New York 2010)

>Cien sonetos de amor// Pablo Neruda

Ayse Matay — Thu, 25 Nov 2010 12:06:00 +0000

I love you without knowing how or when or from where. I love you simply, without problems or pride: I love you in this way because I do not know any other way of loving, but in this, there is no I or you, so intimate that your hand upon my chest is my hand, so intimate that when I fall asleep your eyes close

Fotoğraf: Ayşe Matay (New York 2010)

>Sevgili Günlüğüme hediye :)

Ayse Matay — Wed, 24 Nov 2010 09:06:00 +0000

stories are gifts
share

Fotoğraf: Ayşe Matay